Gegoochel met cijfers en feiten over dyslexie

9 maart 2017, door redactie

In de media worden regelmatig allerlei cijfers losgelaten over het vermeend aantal dyslexieverklaringen. Er werd zelfs verkondigd dat wel 30% van de middelbare scholieren een dyslexieverklaring heeft! Dat dat onzin is mag duidelijk zijn, want dat zou betekenen dat in een klas van 30 kinderen 10 kinderen een dyslexieverklaring hebben.

Aantal dyslexieverklaringen rijst de pan uit?

Maar wat klopt dan wel? Vaak worden getallen rond de 15% genoemd. Volgens het laatste onderzoek van het CBS ligt dit cijfer echter lager; de schattingen geven aan dat 10-14% van de middelbare scholieren een dyslexieverklaring heeft. Dat is nog steeds te hoog aangezien ervan uit wordt gaan dat 3-5% van de kinderen dyslexie heeft. Echter, de 10-14% gaat over de leerlingen in het voortgezet onderwijs. Uit onderzoek blijkt ook dat van de kinderen in het basisonderwijs 7-8%  een dyslexieverklaring heeft.

Wat extra verontrustend is aan dit gegoochel met cijfers is dat een teveel aan dyslexieverklaringen vaak gekoppeld wordt aan de hoge zorgkosten die dit met zich mee brengt voor diagnostiek en behandeling. Dit moet op 2 punten genuanceerd worden.

Wie komt in aanmerking voor behandeling?

Niet iedereen met een dyslexieverklaring komt in aanmerking voor vergoede behandeling.  Alleen kinderen die voldoen aan de strenge eisen van ernst, hardnekkigheid én aantoonbare problemen in de basis van het lezen en spellen krijgen hun behandeling vergoed! Het aantal kinderen dat in behandeling was in 2013 (laatste meting) was 3,7%. Uit een analyse van onze gegevens blijkt dat minder dan de helft van de kinderen die zich aanmeldt uiteindelijk in behandeling (klik op onderstaande figuur) komt. Bij de deur wordt al 25% afgewezen omdat de problemen niet ernstig genoeg zijn of omdat niet voldaan wordt aan de voorwaarden voor hardnekkigheid. Vervolgens voldoet ongeveer 1/3 van de kinderen niet aan de criteria voor ernstige enkelvoudige dyslexie. Met andere woorden, het percentage kinderen dat voor vergoede zorg in aanmerking komt ligt echt niet zoveel hoger dan wat geschat werd toen begonnen werd met de vergoedingsregeling.

Kosten behandeling tegenover voordelen maatschappelijk vlak

Dit brengt ons op het tweede punt waar veel media aandacht naar toe gaat: dat de kosten voor dyslexiezorg hoog oplopen. Natuurlijk, vergoede dyslexiezorg levert kosten op voor de maatschappij. Zorg kost nu eenmaal geld, of we het nu hebben over een behandeling voor dyslexie, een coachingstraject voor kinderen met gedragsproblemen, een traject bij de fysiotherapeut, of een psychologisch behandeltraject bij een angststoornis. Maar, en dat is heel belangrijk om te benoemen: dyslexie niet behandelen kost de overheid ook heel veel geld. Onbehandeld kan dyslexie leiden tot allerlei sociaal-emotionele problemen, leerlingen kunnen geen scholing volgen die past bij hun cognitieve capaciteiten. Ook bij volwassenen kan dyslexie leiden tot meer stress, uitval op werk en emotionele problematiek. Er is in een grootschalige kosten-effectiviteitstudie (Hakkaart‐van Roijen, L., Goettsch, W. G., Ekkebus, M., Gerretsen, P., & Stolk, E. A. (2011). The cost‐effectiveness of an intensive treatment protocol for severe dyslexia in children. Dyslexia17(3), 256-267) aangetoond dat de kosten van het behandelen van dyslexie ruimschoots opwegen tegen de voordelen die het op maatschappelijk vlak oplevert.