Het verhaal van Bo: “Ik begon dit project voor mijn jongere zelf en eindigde als een volwassene die haar dyslexie omarmt”
Bo werd als kind gediagnosticeerd met ernstige dyslexie en was zelf bij RID in behandeling. Ze kijkt daar positief op terug, maar merkte dat er destijds weinig aandacht was voor de sociaal-emotionele kant van dyslexie. Toen ze een onderwerp koos voor haar afstuderen in ‘Industrieel Ontwerpen’, wist ze het daarom meteen: ze wilde iets ontwikkelen waardoor kinderen met dyslexie zich sterker en meer begrepen zouden voelen.
Ze startte haar project blanco en ging in gesprek met kinderen, ouders en behandelaars. Samen onderzochten ze wat écht helpend zou zijn. Ideeën waren er genoeg: van een pratende sleutelhanger tot andere ondersteunende producten. Uiteindelijk bleek een kaartendeck het beste aan te sluiten bij zowel de behoeften van kinderen als bij de theorie. Het resultaat is nu een doosje met 54 VeerKr8-kaarten die kinderen zelf kunnen inzetten om te vertellen over dyslexie en om anderen te laten ervaren hoe lees- en spellingmoeilijkheden voelen. De kracht? Het deck stimuleert autonomie en eigenaarschap. Een vernieuwende aanvulling op de bestaande psycho-educatie, die vaak vooral uit werkboeken bestaat.
Bo komt oorspronkelijk uit Amsterdam en rondde recent haar studie cum laude af. Bo heeft dyslexie en wat ooit een worsteling was, werd uiteindelijk de inspiratie voor haar afstudeerproject: de VeerKr8 kaarten voor RID. Misschien heel logisch dus, dat ze daarom hier is uitgekomen, maar dat had ze als kind waarschijnlijk nooit gedacht.
“Fijn het te weten, maar ook moeilijk om anders te zijn”
Als kind vond Bo het ergens ook prettig dat er een verklaring was voor haar moeite met taal. “Eindelijk wist ik waarom lezen en spellen zo moeilijk was. Maar dat betekende niet dat het makkelijk was. Het beter worden in spellen en lezen heeft haar destijds wel geholpen om mee te kunnen komen met de andere kinderen en haar eigen niveau in andere vakken. “Ik vond het wel echt lastig om anders te zijn dan andere kinderen.” Ze merkte dat ze zich niet altijd gezien voelde als het ging om lezen en spellen. “Door klasgenoten of leerkrachten niet altijd. Maar mijn ouders en mijn remedial teacher begrepen me wél.”
Meer dan alleen lezen en spellen
Naast dat lezen en spellen een uitdaging waren, ontwikkelde Bo door haar dyslexie ook faalangst. Daar was toen weinig focus op of ruimte voor; de aandacht lag vooral op het verbeteren van de primaire effecten van dyslexie. Ze merkt dat kinderen vaak iets voelen wat ze niet altijd zeggen: dat lezen en spellen gewoon veel meer moeite kost en echt uitputtend kan zijn. “En je er niet altijd zin in hebt,” voegt ze eraan toe.
“Dyslexie is niet zo’n groot obstakel als het soms lijkt. Ik hoop
dat ze zien waar ze wél goed in zijn. Dat ze zichzelf niet als minder zien dan andere kinderen en dat ze veel kunnen bereiken, met of zonder dyslexie.”
Van onderzoek naar VeerKr8
Tijdens haar studie had Bo altijd al ideeën voor producten die kinderen met dyslexie zouden kunnen helpen, en nu kon ze er echt iets van maken. Voor haar afstudeerproject besloot ze dyslexie weer als onderwerp te kiezen. “Ik heb best vaak dyslexie gekozen als onderwerp in mijn schooltijd en eigenlijk mijn hele studie lang niet, dus toen dacht ik misschien leuk om het weer te kiezen. Het moment van afstuderen voelde gek, vertelt ze: “Ik begon met ik maak wat voor de jongere versie van mezelf en op het einde voelde ik me niet echt meer als een kind met dyslexie maar echt een volwassen die heeft leren omgaan met dyslexie.”
Samen met kinderen ontwerpen
Bo begon haar ontwerpproces met veel wetenschappelijk onderzoek om te ontdekken wat er al was en waar ze nog aan kon bijdragen. Lezen is niet haar favoriete bezigheid, maar met de technologie van verklanking op haar computer kwam ze er goed doorheen. Uiteindelijk leidde het onderzoek in combinatie met de gesprekken met de kinderen, hun ouders en mensen van RID, tot een kaartendeck. “Door echt goed te luisteren naar wat ze zouden willen,” legt ze uit. Het doosje met de VeerKr8-kaarten bleek het beste aan te sluiten bij de behoeften van kinderen en bij de theorie.
Bo heeft meerdere keren met kinderen in Hengelo gewerkt en was onder de indruk van hoe weinig dyslexie eigenlijk uitmaakt in gedrag en persoonlijkheid. “Het is natuurlijk maar een heel klein deel van wie je bent. “Ze wisten zo goed wat andere kinderen met dyslexie zou kunnen helpen.” Wat haar het meest verraste? Ze geeft aan “Hoe groot de behoefte is om écht begrepen te worden. En hoe goed kinderen eigenlijk al voor zichzelf kunnen opkomen.”
Ook verschil op school
Bo gelooft dat de kaarten ook op school verschil kunnen maken. “Ze kunnen helpen bij een betere connectie met juffen en meesters die misschien niet precies weten hoe het voelt.” Aan zowel ouders als leerkrachten zou ze vooral de ervaarkaarten willen geven. “Meer begrip ontstaat als je het zelf even ervaart. En het heeft ook gewoon aandacht nodig.” En het grootste misverstand dat ze de wereld uit wil helpen? “Dat dyslexie iets zegt over je intelligentie. Dat is gewoon niet zo.”
Aan haar jongere zelf
Voor Bo persoonlijk betekent dit project veel. En als Bo terugkijkt op haar eigen reis, weet ze precies wat ze haar jongere zelf zou willen meegeven: “Wees anders, op de beste manier. Dit kaartdeck is een product van alles waar ik juist goed en anders in ben.” Door het uit te zoeken voor anderen gaf ik mezelf eigenlijk ook psycho-educatie. Daardoor heb ik mijn eigen dyslexie meer omarmd. En het idee dat ik eraan bijdraag dat anderen dat mogelijk ook ervaren, vind ik heel bijzonder.” Ze is er vooral trots op dat het deck daadwerkelijk in gebruik wordt genomen. “Dat is een heel groot compliment.” Ze lacht: “En ook wel een beetje mijn cum laude-diploma.”
Een product voor autonomie en verbinding
De VeerKr8-kaarten zijn bedoeld om kinderen zelf de regie te geven. “Ze kunnen zélf bepalen wanneer en met wie ze delen hoe dyslexie voor hen is. Dat geeft autonomie.” En autonomie is belangrijk, legt Bo uit. “Als kind werd ik vaak vertegenwoordigd door mijn ouders richting leerkrachten, maar zelf het gesprek kunnen starten maakt een wereld van verschil. De kaarten helpen daarbij. Een fysieke kaart maakt het makkelijker om een gesprek te beginnen. Het geeft houvast.”
Het project raakte haar pas echt toen ze zag dat ze iets had kunnen maken dat kinderen echt helpt. Alles in haar studie was vaak hypothetisch geweest, maar nu had ze iets waarin ze haar alles had kunnen stoppen, en dat werd erkend. Ze waardeerde de connectie met iedereen die haar hielp, van kinderen tot ouders en behandelaars. “Iedereen was zo enthousiast! De vrijheid en de meedenkendheid was echt heel waardevol.”
Bo heeft geen favoriete kaart, maar wel een favoriete categorie: de ‘ervaarkaarten’. “Die laten anderen even voelen hoe dyslexie kan zijn.” Ze liet ze ook aan haar moeder zien en merkte dat dit tot meer connectie leidde. Als kind had ze vooral kaarten nodig gehad die denkfouten tegengingen: niet altijd leuk, maar wel essentieel.
Wat hoopt ze dat kinderen ervaren?
Ze vertelt: “Dat opa en oma ineens beter begrijpen hoe frustrerend het soms is. Dat er meer verbinding ontstaat. En dat kinderen zichzelf misschien ook meer accepteren.” Ze hoopt dat kinderen voelen: “Dyslexie is niet zo’n groot obstakel als het soms lijkt.” En voor hun zelfbeeld?
“Dat ze zien waar ze wél goed in zijn. Dat ze zichzelf niet als minder zien dan andere kinderen en dat ze veel kunnen bereiken, met of zonder dyslexie.”
Bo’s advies aan andere studenten
Door dit proces is Bo veerkrachtiger geworden en heeft ze zichzelf meer leren accepteren. “Op mijn werk heb ik het pas later verteld, omdat het eigenlijk ook niet zo’n big deal is. Dat had ik eerder nooit gedaan.” Haar advies aan andere studenten die maatschappelijk iets willen betekenen is duidelijk: “Praat met de mensen waar het over gaat. Zelfs al dacht ik dat ik wist wat dyslexie voor mij betekent, heb ik zoveel geleerd van alle kinderen, ouders en mensen van het RID. Het is heel makkelijk om ergens overheen te kijken als je zelf al hebt bedacht hoe de ervaring van een ander zou moeten zijn.”
GroeiKr8 | Psycho-educatie
Je kunt nog zo’n goede behandeling hebben, maar als je kind zich niet prettig voelt, blijft het effect beperkt. Onze serious game GroeiKr8 helpt je kind en jou als ouder naast de VeerKr8 kaarten daarom ook goed te begrijpen wat dyslexie is en om te gaan met belemmeringen. Zo ontstaat de juiste ‘mindset’ om optimaal te kunnen profiteren van de behandeling.