Wat is dyslexie?

Het woord dyslexie komt uit het Grieks. ‘Dys’ betekent ‘beperkt’ en ‘lexis’ betekent woord. Mensen met dyslexie hebben moeite met het lezen of schrijven van woorden, of met beide. Wie dyslexie heeft, is niet minder intelligent dan iemand zonder dyslexie. Alleen bij het koppelen van letters en klanken werken de hersenen anders dan bij mensen zonder dyslexie. Verder werken de hersenen hetzelfde. Eén op de tien mensen blijkt moeite te hebben met lezen en spelling, bij 4% is er sprake van dyslexie.

Oorzaak dyslexie
Dyslexie herkennen
Wat is dyslexie? Uitleg voor kinderen
Aanmelden

Dyslexie kan erfelijk zijn. Zo horen wij vaak dat een ouder van een kind met dyslexie de problemen met lezen en spellen herkent.

Het leren lezen is een ingewikkeld proces wat kinderen niet uit zichzelf ontwikkelen. Ze hebben hier gerichte instructie en oefening bij nodig. De basis van het leren lezen is de letter-klankkoppeling; welke letter zie je en hoe moet deze worden uitgesproken (klank). Op het moment dat de koppeling tussen letters en klanken wordt gemaakt, wordt er een soort weg aangelegd in de hersenen. Hoe vaker de informatie vervolgens herhaald wordt, hoe steviger en groter die weg wordt. Op deze manier leren kinderen steeds sneller letters, delen van woorden of uiteindelijk hele woorden in één keer herkennen.

Juist het aanleggen van deze ‘snelwegen’ in de hersenen is hetgeen wat bij kinderen met dyslexie problemen oplevert. Zij kunnen als het ware alleen via ‘zandweggetjes’ diezelfde informatie ophalen. Je kunt je voorstellen dat dit veel meer tijd kost en dat met name het leestempo achterblijft. Dyslectische kinderen blijven daarom vaak langer spellend lezen (klank voor klank) en ook zie je soms dat ze een radende strategie ontwikkelen. Ze willen dan toch meekomen met het tempo en gaan fouten maken.

Wat houdt de behandeling in?

Een aantal mogelijke aanwijzingen in de richting van dyslexie, die je als ouder zelf in de gaten kunt houden:

  • Een moeilijk op gang komende lees- en spellingontwikkeling waarbij het kind langer dan gebruikelijk voor zijn/haar leeftijd bijvoorbeeld blijft hakken en plakken;
  • Moeite met het leren van klanken in de lagere groepen van de basisschool;
  • Het blijven omwisselen van klanken zoals bijvoorbeeld b – d, eu – ui;
  • Teruglopende scores op het gebied van lezen en spelling;
    Hierbij kan een verschil zitten tussen het technisch lezen (DMT), tekst lezen en begrijpend lezen. Met name bij het technisch lezen zal sprake moeten zijn van een achterstand willen er vermoedens van dyslexie zijn;
  • Verminderd zelfvertrouwen;
  • Verminderd plezier in lezen;
  • Ontwijkend gedrag als het kind moet lezen;
  • Pijnklachten zoals buikpijn, hoofdpijn etc. ten gevolgen van spanning;
  • Ontstaan van faalangst;
  • Als dyslexie voorkomt in de familie heeft het kind een grotere kans op dyslexie.

Wat houdt de behandeling in?

Wat is dyslexie?

In je hoofd zitten je hersens. Die zorgen ervoor dat jij van alles kunt doen, zoals lezen en spellen. Om goed te kunnen lezen en spellen, moeten er verschillende kleine gebieden in je hersenen met elkaar samenwerken. Ze moeten namelijk dat wat je ziet (letters) koppelen aan dat wat je hoort (klanken). Dit noemen we de letter-klankkoppeling.

Als je dyslexie hebt, lukt het die gebieden in je hersenen meestal niet zo goed om met elkaar samen te werken. Zo gaat de koppeling tussen sommige letters en klanken niet altijd even goed, je draait bv. de /eu/ en de /ui/ om. Of het koppelen gaat wel goed, maar het duurt wat langer dan bij andere kinderen van jouw leeftijd. Dan heb je dus wat meer tijd nodig.

Je kunt het zien alsof je dwars door een weiland moet lopen om van de ene kant (letters) naar de andere kant (klanken) te komen. Eerst ligt er misschien helemaal nog geen pad en kost het je veel moeite om van de ene naar de andere kant te komen.

Als je begint met de behandeling en gaat oefenen, dan zul je dit pad echter steeds vaker gaan lopen en zul je zien dat het elke keer wat makkelijker gaat. Misschien was het eerst een kronkelpad (je maakt bijv. soms nog fouten) en wordt het daarna recht. En hoe vaker je oefent, hoe breder en gemakkelijker het pad wordt. Zo kun je er ook steeds sneller overheen. Na een tijdje kun je er zelfs snel overheen rennen. Zo gaat het in je hoofd ook ongeveer, er komt een steeds beter en makkelijker pad tussen letters en klanken. Daardoor lukt het lezen en spellen ook steeds beter (letter-klankkoppeling).

Aanmelden
Lees verder

Ervaringen

"Diëm hoeft niet altijd meer te gokken, maar weet steeds vaker hoe je iets moet schrijven. Dat maakt hem een stuk zelfverzekerder."

Sinds maart 2017 is Diëm, 9 jaar, in behandeling bij het RID. Zijn moeder vertelt over de voortgang van de behandeling.

Lees het verhaal van Diëm

Mik: "Maak er geen nadeel van, maar een voordeel."

Mik is bij het RID in behandeling voor dyslexie. Ze vertelt over haar behandelaar en wat ze van het huiswerk vindt.

Lees het verhaal van Mik

Bart (15): Nu ik in 4 gymnasium zit, ben ik blij dat ik toen zoveel bij het RID heb geoefend

Bart (15) zit nu in het 4e jaar van de middelbare school. Gymnasium welteverstaan. Hij vertelt ons hoe zijn behandeltraject bij het RID daarbij geholpen heeft.

Lees hoe het nu gaat met Bart

Lysanne had vroeger veel moeite met lezen en spellen. Nu studeert ze aan de Technische Universiteit van Eindhoven

Als ze vroeger moest voorlezen voor de klas vond Lysanne dat super spannend en kon ze wel door de grond zakken. Ook in het dagelijkse leven kreeg Lysanne steeds meer last van de dyslexie. Maar dat is nu helemaal veranderd.

Bekijk de video van Lysanne

“Mik heeft niet alleen zichzelf geholpen maar ook haar broertje”

De ouders van Mik vertellen hoe zij het behandelingstraject Dyslexie ervaren bij het RID

Lees het verhaal van de ouders van Mik

Wat is nu een effectieve manier om feedback te geven tijdens het oefenen?

Als ouder wil je je kind met dyslexie graag helpen, maar dat is niet altijd even makkelijk als je kind steeds dezelfde fouten maakt ...

Lees de tips van Francijn

Caitlyn is nu veel zelfverzekerder, ze had zichzelf wijsgemaakt dat ze dom was.

Vanaf het schooljaar 2017-2018 is Caitlyn begonnen aan haar dyslexiebehandeling bij het RID in Almere. Inmiddels zijn wij 8 maanden verder en merken wij echt verschil!

Lees de ervaring van Vanessa, moeder van Caitlyn

Tegen alle ouders zou ik willen zeggen: "Zet door, oefen ’s morgens vroeg en weet dat het RID écht helpt!"

Dat Bart en ik dit interview hebben aangeboden (ideetje van Bart) is vooral om de kinderen en ouders die nu bezig zijn met de dyslexiebehandeling te laten weten dat je er later écht heel blij mee zal zijn dat je nu zo veel aan het oefenen bent.

Lees het verhaal van de moeder van Bart

Sophie: “Je hoeft je niet te schamen als je dyslexie hebt. En je moet ook niet onzeker zijn want iedereen is bijzonder op zijn of haar eigen manier.”

Sophie (13 jaar) is dit jaar gestart op de middelbare school op de Mavo van Scala Teteringen. Vorig jaar heeft ze haar behandeling bij het RID afgerond.

Lees het verhaal van Sophie

Hoe verloopt de diagnose van dyslexie?

Lauren heeft moeite om mee te komen met het leesniveau van haar klas, ondanks extra bijlessen. Er is een vermoeden van dyslexie.

Bekijk de video

"Trots ben ik elke keer weer als ik zie hoe hard een kind gegroeid is tijdens de behandeling bij het RID."

In de 20 jaar dat ik werkzaam ben als behandelaar heb ik vele kinderen zien komen en gaan. Van heel jong tot 'al' op de middelbare school, van vriendjes ...

Lees het verhaal van Ellen

RID bij jou in de buurt

Postcode of plaatsnaam
Gebruik mijn huidige locatie