De kracht van serious games in het basisonderwijs
Serious games zijn interactieve spellen die ontworpen zijn met een educatief doel. In tegenstelling tot traditionele videogames, richten serious games zich op leren en het ontwikkelen van vaardigheden. Denk bijvoorbeeld aan educatie, training of gedragsverandering.
Wat is een serious game?
Serious games combineren het plezier van gamen met leerdoelen, om op een interactieve en motiverende manier kennis en vaardigheden bij te brengen. Zo leert onze serious game KlankKr8 kinderen klanken, letters en vooral de koppelingen daartussen goed kennen.
Hoe en waarvoor kun je serious games gebruiken in je onderwijs?
Serious games kunnen op verschillende manieren worden geïntegreerd in het basisonderwijs. Ze kunnen gebruikt worden voor:
- Het verbeteren van taalvaardigheden en rekenen, zodat leerlingen nog beter leren lezen en rekenen. Zo zijn KlankKr8 en WoordKr8 serious games voor taalonderwijs die kinderen spelenderwijs helpt leren.
- De ontwikkeling van sociale en emotionele vaardigheden: je leert hoe je goed met anderen kunt omgaan en je gevoelens kunt begrijpen. Bijvoorbeeld het in Europees verband ontwikkelde ACBC, een game tegen online pesten.
- Het stimuleren van creativiteit en probleemoplossend denken: je wordt beter in het bedenken van nieuwe ideeën en het oplossen van problemen. Bijvoorbeeld leren coderen met de Beebot of Scottie Go!
- Het bevorderen van motorische vaardigheden: meer bewegen of je leert hoe je je lichaam beter kunt bewegen en coördineren. Denk aan interactieve muren op scholen waarbij je met een bal een spel speelt.
Door serious games in te zetten, kun je een interactieve en dynamische leeromgeving creëren, waarin leerlingen actief en betrokken zijn.
Wat zijn de voordelen van het gebruik van educatieve games in het basisonderwijs?
Gamification in het onderwijs kent verschillende voordelen:
- Betrokkenheid: Leerlingen zijn vaak meer gemotiveerd en betrokken bij het leren door de interactieve elementen van games. Vanuit neurobiologisch oogpunt bieden edugames een manier om te profiteren van de afgifte van specifieke neurotransmitters die geassocieerd worden met opwinding, aandacht, beloning en nieuwigheid, en die het leren versterken.
- Personalisatie: Educatieve spellen kunnen aangepast worden aan het niveau en de leerstijl van elke leerling, waardoor gepersonaliseerd onderwijs mogelijk wordt. Ze kunnen in eigen tempo werken en zelfstandig beslissingen nemen.
- Feedback en voortgang: Games bieden directe feedback en maken het gemakkelijk om de voortgang van leerlingen te volgen.
- Versterking van vaardigheden: Door herhaling en uitdagingen helpen serious games leerlingen om vaardigheden effectief te oefenen en te verbeteren. Het is een vorm van spelend leren.
Waar moet je op letten als je serious games inzet?
Bij het inzetten van serious games in het onderwijs zijn er enkele belangrijke aandachtspunten:
- Balans: Het is belangrijk om games te combineren met andere vormen van onderwijs om een gebalanceerd leerprogramma te bieden.
- Doelgerichtheid: Zorg ervoor dat de spellen duidelijke leerdoelen hebben die aansluiten bij het curriculum.
- Overbelasting: Er bestaat een risico van overbelasting bij intensief gebruik van games, het kan eentonig worden en leerlingen kunnen hun motivatie verliezen.
- Evaluatie: Houd de voortgang en resultaten van leerlingen bij om te zien hoe effectief de games zijn.
- Technische ondersteuning: Zorg voor voldoende technische ondersteuning en middelen om de games goed te laten functioneren.
Verschillen tussen traditioneel leren en leren via serious games
Traditioneel leren en leren via serious games verschillen op verschillende punten:
- Interactief leren: Traditioneel leren is vaak wat passief, terwijl serious games interactief en dynamisch zijn.
- Motivatie: Educatieve spellen maken gebruik van spelelementen om de motivatie en betrokkenheid van leerlingen te verhogen.
- Adaptiviteit: Games kunnen zich aanpassen aan de behoeften van bijna elke leerling.
Deze verschillen maken serious games een krachtig hulpmiddel voor het onderwijs.
Gebruik van serious gaming bij RID
Ook bij RID Taal Rekenen gebruiken wij serious gaming. Naast KlankKr8 en WoordKr8 maken wij in de dyslexiebehandeling gebruik van een leuke en uitdagende leeromgeving waarin kinderen een wereldreis maken met Riddel, een digitaal oefenmaatje. Daarnaast werken de kinderen met de serious game GroeiKr8 voor psycho-educatie. Het leert zowel het kind als ouders goed te begrijpen wat dyslexie is en hoe je kan omgaan met lastige aspecten van dyslexie.
In onze dyscalculiebehandelingen neemt digitaal oefenmaatje Simsom de kinderen bij het thuis oefenen mee op wereldreis. Een kind kan kiezen in welke ‘wereld’ te oefenen en door goed te oefenen verdient een kind een bonus.
Wetenschappelijk onderzoek als basis
Als psycholoog in de ontwikkelingspsychologie en neuropsychologie promoveerde dr. Sebastián Aravena in 2017 op onderzoek naar het leren van de correspondenties tussen letters en klanken en de relatie daarvan met leesvloeiendheid. Hieruit vloeide in 2017 de eerste versie van de game voor de behandeling van dyslexie voort. Inmiddels is de game uitgebouwd tot een uitgebreide app voor ieder kind thuis en op school.
Bron: Thesis: Letter-speech sound learning in children with dyslexia
Onze 3 uitgangspunten voor gebruik van serious games
De serious games die wij gebruiken en ontwikkelen moeten voldoen aan drie fundamentele uitgangspunten. De eerste is dat onze games ‘evidence-informed’ moeten zijn. We doen onderzoek naar wat werkt en we toetsen de tools die we bouwen op effect.
Het tweede uitgangspunt is, dat wat we gebruiken moet aanvoelen als een echte game en niet als een ‘lesje’. Alleen dan lift je mee op de kracht van games om kinderen te motiveren en om de aandacht te ondersteunen en te leiden.
Het derde uitgangspunt is, dat we alleen games bouwen (en gebruiken) wanneer ze een duidelijke meerwaarde hebben bovenop alternatieve manieren om iets te leren. Er is veel onnodige digitalisering en die digitalisering kan ook een bedreiging zijn, denk aan oplopende schermtijd, minder lezen, etc. Bij KlankKr8 bijvoorbeeld heeft de vorm van serious game duidelijk meerwaarde : het leermechanisme geeft een intensieve gelijktijdige blootstelling aan letters en klanken. Dit is moeilijk op een andere manier vergelijkbaar aan te leren.
Kortom
Wij zijn ervan overtuigd, dat serious gaming een waardevolle toevoeging is aan het onderwijs, mits het op een doordachte en gebalanceerde manier wordt ingezet. KlankKr8 en WoordKr8 kunnen bijvoorbeeld helpen om leesachterstanden te voorkomen en de leesvaardigheid te verbeteren door leerlingen spelenderwijs te laten oefenen met letter-klankkoppelingen en woorden lezen.
