Download de tafelkaart

Het gebruik van een tafelkaart kan een waardevolle ondersteuning zijn binnen het rekenonderwijs. Met name wanneer leerlingen keersommen moeten toepassen binnen complexere rekenvaardigheden (bijvoorbeeld bij breuken, verhoudingen of cijferend rekenen), is het raadzaam om een tafelkaart beschikbaar te stellen. Op deze manier voorkom je dat leerlingen stagneren in hun denkproces doordat zij de tafels nog niet volledig geautomatiseerd hebben. De tafelkaart fungeert dan als hulpmiddel, zodat de cognitieve belasting rondom het ophalen van tafelfeiten vermindert en de aandacht kan uitgaan naar de bewerking of strategie die centraal staat in de les.

Wanneer het lesdoel juist gericht is op het oefenen en automatiseren van de tafels zelf — zoals vaak het geval is in groep 4 en 5 — kan de tafelkaart op een andere manier ingezet worden. In dat geval raden wij aan de kaart niet primair als “antwoordblad” te gebruiken, maar als ondersteuning bij het ontwikkelen van inzicht in strategiegebruik. Een praktische werkwijze is om leerlingen de lege kant van de tafelkaart te laten gebruiken. Zij kunnen hier eerst de tafels invullen die zij al goed kennen. Vanuit deze bekende ankerpunten kunnen vervolgens andere sommen worden afgeleid.

Als leerkracht kun je leerlingen daarbij expliciet laten oefenen met strategieën zoals één keer meer of één keer minder (bijvoorbeeld: als 5 × 6 bekend is, kan 6 × 6 of 4 × 6 worden afgeleid) of het gebruik van de omkeereigenschap van keersommen (bijvoorbeeld: 3 × 8 is hetzelfde als 8 × 3). Door deze aanpak leren leerlingen niet alleen uitkomsten reproduceren, maar ontwikkelen zij ook inzicht in de samenhang tussen verschillende tafelsommen.

Op deze manier ondersteunt de tafelkaart zowel het voorkomen van stagnatie bij complexere rekenopgaven als het bevorderen van strategisch denken bij het oefenen van de tafels. De manier waarop de kaart wordt ingezet, hangt daarbij steeds samen met het didactische doel van de les.