Ouderwijs | Hoogbegaafdheid: een vloek of een zegen?
Wat is hoogbegaafdheid?
Het is een complex begrip, dat lastig is te vangen in één zin. Hoogbegaafdheid is meer dan alleen een hoog IQ. Het gaat ook om een bepaalde mate van creativiteit, motivatie en doorzettingsvermogen. Deze eigenschappen werken samen. Daarnaast speelt de omgeving een grote rol. Een kind kan pas echt tot bloei komen als het thuis en op school goed wordt begeleid.
Hoogbegaafd: welke kenmerken kan je tegenkomen
Hoogbegaafde kinderen zijn vaak nieuwsgierig, stellen veel vragen en kunnen zich helemaal vastbijten in een onderwerp. Ze beleven dingen intens en zijn vaak gevoelig voor onrecht. Soms zijn ze perfectionistisch en hebben ze faalangst.
Het is belangrijk om niet alleen naar prestaties te kijken, maar ook naar gedrag en emoties. Om bovenstaand gedrag terug te zien, moet een kind wel getriggerd worden. Wanneer ze onvoldoende worden geprikkeld dan ga je ander gedrag zien: afraffelen, moeilijk kunnen opstarten. Dus wat je ziet in prestaties of gedrag hoeft niet direct te betekenen dat een kind wel of niet hoogbegaafd is.
Uitdagingen voor ouders en kinderen
Hoogbegaafde kinderen kunnen zich anders voelen dan leeftijdsgenoten. Daarbij zijn hun hersenen nog volop in ontwikkeling: nieuws kan bijvoorbeeld heel intens beleefd worden en ze kunnen zich dan ernstige zorgen maken over wat ze zien en horen. Ze missen de helikopterview die volwassenen wel hebben.
Kinderen passen zich vaak snel aan het gemiddelde aan, wat veel energie kost. Soms krijgen ze te weinig uitdaging op school, waardoor ze niet leren omgaan met fouten of tegenslagen. Dit kan later problemen geven, bijvoorbeeld op de middelbare school en kan zich dan uiten in bijvoorbeeld faalangst.
Tips voor ouders
- Blijf nieuwsgierig naar je kind. Vraag waar je kind blij van wordt, wat het lastig vindt, en waar het passie voor heeft.
- Kijk verder dan het label. Elk kind is uniek. Focus op wat je kind nodig heeft, niet alleen op het feit dat het hoogbegaafd is.
- Werk samen met school. Zorg dat school weet wat je kind nodig heeft. Een goede intake en regelmatig overleg zijn belangrijk.
- Zoek passende begeleiding. Soms is extra hulp nodig, bijvoorbeeld van een specialist in hoogbegaafdheid.
- Stimuleer leren leren. Laat je kind ervaren dat fouten maken erbij hoort en dat het niet erg is om iets niet meteen te kunnen.
- Blijf positief. Kijk naar de kwaliteiten van je kind en wees trots op wat het kan en wie het is.
- Zorg voor een fijne omgeving. Een kind heeft baat bij een thuis waar het zichzelf mag zijn en waar het wordt uitgedaagd.
Lees- en luistertips
Lezen:
- Survivalgids: Wat als je hoogbegaafd bent? – Tessa Kieboom (om samen met je kind door te nemen)
- Hoogbegaafd – als je kind (g)een Einstein is – Tessa Kieboom
- hoogbeGAAFd LEVEN – hoogbegaafdheid op alle leeftijden van 0 tot 100 – Marianne van Gelder
- Landelijk informatiecentrum hoogbegaafdheid
Luisteren:
- Hoogbegaafd & Opvoeden – Podcastserie van Saskia Huizer
