Leestips voor leerlingen | September 2026
De boekentips
Zin in zee – Hans & Monique Hagen en Thé Tjong-Khing (illustraties)
Voorlezen 4+
Er is een nieuwe bundel verschenen van Hans en Monique Hagen, met illustraties van Thé Tjong-Khing. Een bijzondere combinatie, en het resultaat is een vrolijk en verrassend boek vol liedjes. In deze bundel krijgen klassieke kinderliedjes een compleet nieuwe tekst. Denk aan Altijd is Kortjakje ziek, ’k Zag twee beren en Berend Botje. De teksten zijn nieuw, maar de melodieën vertrouwd. Daardoor zing je ze meteen mee. En ze blijven bovendien heerlijk in je hoofd hangen. Achterin het boek staan de originele liedteksten. Een leuke toevoeging, waarmee je de nieuwe en vertrouwde versies mooi naast elkaar kunt leggen. Bijzonder is ook het verhaal achter het ontstaan van de bundel. Hans en Monique vertellen op hun website en in De Taalstaat hoe veel van de liedjes ontstonden terwijl ze zingend met hun drie kleindochters waren. Dat maakt de bundel extra persoonlijk en bijzonder.
En dan de illustraties van Thé Tjong-Khing. Grote prenten over twee pagina’s, boordevol details. In Belle-belle-bel zijn bijvoorbeeld allerlei verschillende bellen uit de tekst terug te vinden: een fietsbel, deurbel, kattenbel, zeepbel… Allemaal verwerkt in één grote illustratie. Een feest om naar te kijken. Ook de afwisseling in de liedjes maakt de bundel aantrekkelijk. Er zijn herkenbare onderwerpen, zoals zwemles en logeren, maar ook fantasierijke liedjes over draken en monsters in bad. En natuurlijk ontbreekt de humor niet, bijvoorbeeld in het liedje over het eendje dat liever in een bad vol snoep zwemt dan in gewoon water. De liedjes zijn ook online te beluisteren, gezongen door Dafne Holtland. Kortom: een vrolijke bundel om samen te zingen, te bekijken en steeds opnieuw te ontdekken.
Dit boek gaat over Nederland – Kristi Freijssen en Agnes Loonstra (illustraties)
Dit boek gaat over België – Wannes Deleu en Agnes Loonstra (illustraties)
Voorlezen 4+ en zelf lezen: 6+
Sommige prentenboeken blijf je maar bekijken. Dit boek gaat over Nederland en Dit boek gaat over België zijn er absoluut twee van. Dit boek gaat over Nederland verscheen al eerder en heeft nu, dankzij een mooie samenwerking tussen Uitgeverij Flora en Pelckmans, een nieuwe uitgave. En er is nóg meer goed nieuws: het boek heeft er een vriendje bij gekregen: Dit boek gaat over België. Beide grote kartonboeken staan vol kleurrijke en vrolijke illustraties van Agnes Loonstra. De stevige kartonnen pagina’s zijn ideaal voor jonge kinderen en de illustraties blijven verrassen. Iedere keer valt er weer iets nieuws te ontdekken.
Wat deze boeken zo mooi maakt, is de manier waarop ze laten zien wat Nederland en België bijzonder maakt, zonder de veelzijdigheid van beide landen uit het oog te verliezen. Tradities, gewoontes en bekende symbolen krijgen een plek, maar ook de culturele diversiteit van beide landen. Zo maken kinderen spelenderwijs kennis met hun omgeving en worden ze tegelijkertijd uitgenodigd om na te denken over hun eigen leven. Een vraag als ‘In wat voor soort huis woon jij?’ is daar een mooi voorbeeld van. Of kinderen hier nu wonen, op vakantie zijn, op bezoek gaan of net zijn komen wonen: deze boeken zorgen voor herkenning, verwondering en leuke gesprekken.
Vanaf ongeveer 3 à 4 jaar zijn de boeken heerlijk om samen te bekijken, maar in de hele onderbouw blijven ze interessant. Ook bovenbouwleerlingen zullen er nog met plezier doorheen bladeren, want er is ontzettend veel te zien. Extra leuk is om de twee boeken naast elkaar te lezen. Welke overeenkomsten zijn er tussen Nederland en België? En welke verschillen vallen juist op? Zo ontdekken kinderen dat er in deze twee buurlanden ontzettend veel te beleven én te leren valt. Een mooie, speelse kennismaking met Nederland en België, die uitnodigt om samen te kijken, te ontdekken en te praten.
Ik weet, ik weet wat jij nog niet weet over… de moestuin – Inge Bergh
Zelf lezen: 6+
Wist je dat er wel 150 soorten sla bestaan? Of dat de tomaat een eigen feestdag heeft? En ken je de palmkool?
Na Dieren in het bos en Dieren in de zee is er nu een nieuw deel verschenen in deze informatieve serie van Pelckmans voor beginnende lezers. Ook Ik weet, ik weet wat jij nog niet weet over de moestuin is weer een heerlijk boek voor kinderen die net leren lezen. Wat deze serie zo sterk maakt, is dat kinderen niet alleen oefenen met lezen, maar ondertussen ook ontdekken hoe leuk én nuttig lezen kan zijn. Ze lezen niet zomaar een verhaaltje, maar gaan op zoek naar antwoorden op vragen die nieuwsgierig maken. Hoe weet je of een krop sla vers is? Waarom snijd je een ui met een bril op? Is een worm eigenlijk goed voor de moestuin? En hoe plant je zelf een tomaat? Juist die combinatie van lezen en ontdekken werkt motiverend. Kinderen ervaren dat lezen je iets oplevert: nieuwe kennis, verrassende weetjes en antwoorden op vragen die ze interessant vinden.
De afwisseling maakt het boek extra aantrekkelijk. Zo komen er grappige en verrassende weetjes voorbij, maar ook mooie foto’s, waar/niet waar-vragen, zoekopdrachten en leuke doe-opdrachten. Er zijn mopjes, handige stappenplannen om zelf aan de slag te gaan en informatie over goede en slechte buren in de moestuin. Ook uitdrukkingen als ‘groeien als kool’ en ‘zo rood als een tomaat’ krijgen een plek. Door die verschillende onderdelen blijft er steeds iets nieuws te ontdekken. Dat maakt het boek ook geschikt voor kinderen die lezen nog lastig vinden: de korte teksten en afwisselende opdrachten zorgen ervoor dat ze gemotiveerd blijven om verder te lezen.
Inge Bergh weet informatieve teksten op een toegankelijke en aantrekkelijke manier te schrijven voor kinderen op AVI M3- en E3-niveau. Dat is een knappe prestatie. Een veelzijdig, leerzaam en vooral leuk boek voor nieuwsgierige beginnende lezers. Een mooie manier om te ontdekken dat lezen niet alleen oefenen is, maar ook ontzettend leuk kan zijn.
Oma Tineke terug naar school – Ronnie van Veen en Marianne van der Walle (illustraties)
Voorlezen 6+ en zelf lezen: 8+
Oma Tineke terug naar school van Ronnie van Veen is zo’n boek waarbij je als voorlezer minstens net zoveel plezier beleeft als de kinderen die luisteren. Een erg grappig voorleesavontuur dat van begin tot eind blijft verrassen. Het uitgangspunt alleen al is geweldig: oma Tineke is vergeten hoe ze de letter ‘m’ moet schrijven en besluit daarom terug naar groep 3 te gaan. Vanaf dat moment volgen de grappige situaties elkaar snel op. Wat begint als iets herkenbaars uit het schoolleven, ontspoort steevast in de leukste en meest absurde avonturen. Zo vindt oma Tineke dat zij, net als veel kinderen, ook door haar vader naar school gebracht moet worden. Daarom verschijnt haar 93-jarige vader de volgende dag mét rollator in de klas. Juist die combinatie van herkenning en fantasie maakt het boek zo sterk.
Ronnie van Veen heeft een fijne, vlotte schrijfstijl. Hij speelt voortdurend met taal en betekenissen, wat zorgt voor veel grappige vondsten. Zo is een ‘overblijfvader’ in het verhaal een vader die alles opeet wat overblijft. En wanneer je met de plasketting om alleen maar mag plassen, hoe moet dat dan als je ook moet poepen? Oma Tineke lost dat probleem op met een geniale uitvinding: de poepkroon. Genoeg ingrediënten om regelmatig hardop te lachen! Het boek is daardoor niet alleen een feestje voor kinderen, maar zeker ook voor volwassenen die mogen voorlezen.
De kleurrijke en speelse illustraties van Marianne van der Walle geven de levendige en knotsgekke gebeurtenissen goed weer en maken het boek zo helemaal compleet. Kortom, een warm, fantasierijk en bijzonder grappig boek dat zich perfect leent om samen van te genieten. Een voorleesboek waar kinderen én volwassenen veel plezier aan zullen beleven
Prima papa – Tjibbe Veldkamp en Geert Gratama (illustraties)
Zelf lezen: 6+
Tjibbe Veldkamp bewijst opnieuw hoe goed hij een heerlijk absurd idee kan uitwerken tot een verhaal dat van begin tot eind blijft verrassen. Tim vindt langs de weg een ‘prima papa’ die gratis meegenomen mag worden. Omdat hij zelf geen vader heeft, hoeft hij daar niet lang over na te denken. Hij neemt papa Jan mee naar huis. Maar of deze nieuwe papa ook echt zo’n aanwinst is? Zijn goede bedoelingen zorgen in ieder geval voor een reeks hilarische situaties! Wat dit boek extra leuk maakt, is dat het niet alleen grappig is, maar ook een verrassende wending heeft. Achter alle chaos en humor schuilt bovendien de mooie boodschap dat goede bedoelingen soms belangrijker zijn dan alles perfect kunnen, zonder dat die boodschap er te dik bovenop ligt.
Wat een heerlijke toevoeging is dit boek van Tjibbe Velkamp aan de serie Tijgerlezen. Zoals we van die serie gewend zijn, is de tekst overzichtelijk, met korte zinnen, veel witruimte en een fijne bladspiegel. Daardoor is het verhaal heel toegankelijk voor beginnende lezers om zelf of samen te lezen. De kleurrijke illustraties van Geert Gratama maken het geheel af; ze versterken de grappen en zitten vol leuke details om samen te ontdekken. De gordijnen met een gat erin en de gezichtsuitdrukkingen van Tim en Jet zijn hilarisch! Prima papa is weer een schot in de roos. Een grappig, verrassend en hartverwarmend verhaal dat ongetwijfeld veel jonge lezers aan het lachen krijgt.
Turbo Teun – Gierende remmen in Zottekei – Tosca Menten en Geert Gratama (illustraties)
Voorlezen 7+, zelf lezen: 9+
Zo heb je een leuk boek en zo is het uit. Turbo Teun – Gierende remmen in Zottekei vliegt voorbij! Tosca Menten zet opnieuw een dol, dwaas en heerlijk maf avontuur neer waarin je van de ene gekke situatie in de andere belandt. Dit keer reist de familie Bots af naar het Belgische Zottekei voor een spectaculaire duokartwedstrijd. Dat klinkt al veelbelovend, maar met een vader die nauwelijks gas durft te geven en niet harder dan een slak in winterslaap gaat; de voor eeuwig gediskwalificeerde oom Engin; een oma die onverwacht verliefd wordt; oude vijanden en nieuwe Vlaamse vrienden loopt alles natuurlijk compleet uit de hand. En dan zijn er ook nog plastic bloemen op badmutsen en de vraag: wie is nou eigenlijk wie? Welk team wint de felbegeerde Kwistenbiebeltrofee en wat wordt de nieuwe naam van die trofee? Reken maar dat de verwarring én de hilariteit weer compleet zijn.
Tosca Menten heeft een unieke manier van schrijven waarbij de grappen elkaar in hoog tempo opvolgen, zonder dat het verhaal zijn vaart verliest. Juist doordat alles nét een beetje absurder is dan je verwacht, blijf je nieuwsgierig naar wat er op de volgende bladzijde weer misgaat. De vrolijke illustraties van Geert Gratama maken het geheel nog levendiger en versterken de humor. Turbo Teun – Gierende remmen in Zottekei is na De grote prijs van Steentjesdorp opnieuw een hilarisch boek. Het is een razendsnel verhaal vol humor, kartchaos en knotsgekke gebeurtenissen dat kinderen vanaf een jaar of 9 vanaf de eerste bladzijde meesleept en met een grote lach achterlaat.
De goudrijder – Maren Stoffels en Jeska Verstegen (illustraties)
Voorlezen 7+ en zelf lezen 9+
Met De goudrijder weet Maren Stoffels een spannend en fantasierijk avontuur neer te zetten waarin je vanaf de eerste bladzijde volledig in het verhaal wordt getrokken. Het verhaal volgt Maya, een onzeker meisje dat onverwacht wordt gekozen als nieuwe Goudrijder. Terwijl haar zeven broers niets liever willen dan op de rug van de Goudvogel naar de bergen vliegen, moet juist Maya deze levensgevaarlijke opdracht uitvoeren. Een tocht vol spanning, gevaar, goudrovers en geheimen volgt.
Wat dit boek sterk maakt, is de mooie ontwikkeling van Maya. Gaandeweg ontdekt ze dat niet alles klopt wat haar altijd is verteld. Je ontdekt samen met haar dat het misschien allemaal toch anders zit dan het je al die tijd is aangeleerd. Dat maakt het verhaal niet alleen avontuurlijk en spannend, maar geeft het ook een mooie laag over moed, vertrouwen op jezelf en durven nadenken over wat waar is.De prachtige kleurrijke illustraties van Jeska Verstegen geven het boek een magische sfeer en passen perfect bij het verhaal. Daarnaast is het boek erg toegankelijk vormgegeven: korte hoofdstukken, een wat groter lettertype en nieuwe zinnen beginnen regelmatig op een nieuwe regel. Daardoor leest het prettig voor iets gevorderde lezers en voor kinderen die het lezen nog lastig vinden. De goudrijder is een heerlijk (voor)leesboek vol fantasie, spanning en avontuur. Een verhaal waarin je helemaal kunt verdwijnen en dat nog lang in je hoofd blijft hangen.
De verborgen deur – Selma Noort
Voorlezen 8+, zelf lezen: 9+
Wat een heerlijk sprookjesachtig avontuur is De verborgen deur van Selma Noort. Vanaf de eerste pagina word je het verhaal ingezogen en wil je weten hoe het Augie zal vergaan. Selma Noort schrijft zo beeldend dat je de gangen van het paleis, de torenkamer en de geheime deur moeiteloos voor je ziet. Je waant je echt even in een wereld vol prinsen, ridders, samenzweringen en verborgen geheimen.
Augie, de jonge kroonprins, groeit op zonder zijn vader, de keizer, die jaren geleden vertrok en nooit terugkeerde. Wanneer er brand uitbreekt in de stad en er beslissingen genomen moeten worden, grijpt ridder Dolman zijn kans. Samen met een groep ridders smeedt hij een plan om de macht naar zich toe te trekken. Augie wordt opgesloten in zijn torenkamer en zijn ijdele achterneef Lodewikus wordt door de ridders naar voren geschoven als nieuwe heerser. Gelukkig beschikt Augie over iets wat niemand anders kent: een geheime deur tussen zijn kamer en die van Sofie, het kamermeisje dat al zijn hele leven voor hem zorgt. Samen met Sofie en andere bondgenoten bedenkt hij een slim plan om de samenzweerders te slim af te zijn. Want wie niet groot is, moet slim zijn!
Het verhaal is losjes gebaseerd op De nieuwe kleren van de keizer en weet de sfeer van dat klassieke sprookje knap te verweven met een spannend, maar ook grappig eigen avontuur. Tegelijkertijd gaat het over veel meer dan alleen een strijd om de macht. Het laat zien hoe belangrijk het is om dapper te zijn, vertrouwen te hebben in jezelf en oog te hebben voor elkaar. Samen sta je sterker. Dankzij de vlotte schrijfstijl, korte hoofdstukken, fijne bladspiegel en sfeervolle illustraties is dit een prachtig voorleesboek voor de middenbouw (vanaf eind groep 4). Maar ook kinderen die graag zelf lezen, kunnen er vanaf groep 5-6 prima mee uit de voeten. Een warm, spannend en tijdloos verhaal over moed, vriendschap en de kracht van samen sterk staan.
Wat was er het eerst? – Kit Frost en Aaron Cushley (illustraties)
Voorlezen 6+ en zelf lezen: 8+
Wat was er eerst? De blauwe vinvis of de wolharige mammoet? Jojo’s of knikkers? Een doorspoel-wc of wc-papier?
Dat is precies wat dit informatieve boek zo leuk maakt. Kinderen krijgen niet zomaar een weetje voorgeschoteld, maar worden eerst uitgedaagd om na te denken: wat was er eigenlijk eerst? Dat maakt het boek verrassend, interactief en vooral ontzettend leuk. Het boek hoeft bovendien niet van voor naar achter gelezen te worden. Kinderen kunnen eenvoudig naar een onderwerp bladeren dat hen aanspreekt en daar allerlei interessante weetjes ontdekken over onder andere wetenschap, dieren, geschiedenis, sport en de ruimte. Doordat ieder onderwerp uit losse vragen bestaat, is het ook heel geschikt om samen te lezen. Stel eerst de vraag, laat kinderen raden en ontdek daarna samen het antwoord. Grote kans dat ze daarna zelf verder willen lezen.
Ook in de klas is dit boek goed te gebruiken. Laat een kind bijvoorbeeld een vraag uitzoeken om aan de rest van de klas te stellen. Eerst samen nadenken en daarna ontdekken hoe het echt zit. Dat is niet alleen leuk en leerzaam, maar kan ook bijdragen aan de leesmotivatie. Over leerzaam gesproken, wist je bijvoorbeeld dat er knikkers zijn teruggevonden uit ongeveer 2500 voor Christus? Ze werden toen gemaakt van steen of marmer. Jojo’s kennen we al van de oude Grieken, die er in de vijfde eeuw voor Christus zelfs records mee probeerden te verbreken.
En dan de vraag die misschien wel het meest verrassend is: wat was er eerst, de wolharige mammoet of de blauwe vinvis? De blauwe vinvis, die zag er zo’n anderhalf miljoen jaar geleden al uit zoals nu. De wolharige mammoet ontwikkelde zich pas ongeveer 800.000 jaar geleden tot een eigen soort. Een extra leuke toevoeging is de grote tijdlijn achter in het boek. Daarvoor moet je het boek zelfs draaien. Op de tijdlijn komen veel van de weetjes uit het boek mooi samen. Een heerlijk boek om samen te lezen, te raden, te ontdekken en je steeds opnieuw over te verbazen.
Bliksem – Liz Huisman en Anna Boterman (illustraties)
Voorlezen en zelf lezen: 10+
Ries is samen met zijn moeder op vakantie aan zee, maar van een onbezorgde zomervakantie is weinig sprake. Zijn moeder heeft het moeilijk en is vaak afwezig, waardoor Ries regelmatig alleen op pad gaat. Tijdens een nachtelijke wandeling over het strand ziet hij Vesper in zee. Hij denkt dat ze hulp nodig heeft en probeert haar te redden, maar Vesper is daar absoluut niet van gediend. Na hun bijzondere eerste ontmoeting blijkt iets kostbaars verdwenen te zijn… Ries gaat op zoek naar Vesper om het terug te krijgen. Hoewel de twee elkaar in eerste instantie behoorlijk irritant vinden, groeien ze langzaam naar elkaar toe. Wanneer er iemand vermist raakt, besluiten Ries en Vesper hun verschillen opzij te zetten en samen op onderzoek uit te gaan. Tijdens hun zoektocht ontdekken ze steeds meer over elkaar en komen ook de problemen en geheimen die ze allebei met zich meedragen aan het licht.
De combinatie van een heerlijke zomerse sfeer met onderwerpen die wat zwaarder zijn, maken dit een fijn boek. Thema’s als vriendschap, verlies, eenzaamheid en problemen thuis zijn mooi in het verhaal verwerkt, zonder dat het boek daardoor zwaar wordt. Juist de afwisseling tussen luchtige momenten en serieuzere onderwerpen zorgt voor een fijne balans. De korte hoofdstukken en het afwisselende perspectief van Ries en Vesper geven het verhaal veel vaart. Je leert beide personages steeds beter kennen en wilt ondertussen vooral weten hoe het verdergaat. De kleurrijke illustraties van Anna Boterman passen prachtig bij de sfeer en maken het boek helemaal af. Bliksem is een warm en spannend verhaal over vriendschap, met een mooie diepere laag. Een boek dat je makkelijk oppakt en vervolgens maar moeilijk weer weglegt.
Ruby Crusoe – Kevin Hassing en Mark Janssen (illustraties)
Voorlezen en zelf lezen: 10+
Tijdens het lezen van Ruby Crusoe – Het vertrek waan je jezelf even zelf op een onbewoond eiland. Zon op je gezicht, zand onder je voeten… maar ook de stilte en de twijfel. Wat een heerlijk avonturenboek is dit boek van Kevin Hassing. In dit eerste deel volgen we Ruby, de twaalfjarige dochter van de beroemde schipbreukeling Robinson Crusoe. Ze heeft maar één droom: zelf overleven op een onbewoond eiland. En dus neemt ze een besluit dat haar leven compleet verandert… Wat begint als een groot avontuur, blijkt al snel een stuk zwaarder en eenzamer dan Ruby had gedacht. Toch geeft ze niet op. Juist dat maakt haar zo’n fijn hoofdpersonage: eigenwijs, dapper, vindingrijk en soms ook gewoon bang. Gelukkig staat ze er een deel van haar avontuur niet helemaal alleen voor.
De herkenbare schrijfstijl van Kevin Hassing maakt dat het verhaal vlot leest. Je wilt blijven doorlezen, ook/juist wanneer Ruby een groot deel van het avontuur alleen moet doorstaan. Dat is zo knap gedaan. Het zit vol humor en luchtige momenten, maar tussendoor ook met mooie, soms wijze zinnen. Over doorzetten, moed en ontdekken dat je vaak meer kunt dan je zelf denkt. Het is voelbaar in het verhaal dat Kevin Hassing inspiratie heeft opgedaan tijdens zijn deelname aan Expeditie Robinson. Als je dat hebt gevolgd, herken je kleine knipoogjes naar dat avontuur in het boek terug. Je kunt je daardoor nog beter inleven in wat Ruby doet en meemaakt. Het omslag en de schutbladen zijn door Mark Janssen prachtig vormgegeven. Ze ademen helemaal de sfeer van het verhaal. Er hadden best meer van dit soort illustraties in het boek mogen staan! Een avontuurlijk, spannend en zielzalvend verhaal dat je meesleept tot de laatste bladzijde. En als het uit is? Wachten op deel 2…
Klein Wonder – Ross Montgomery en Mark Janssen (illustraties)
Voorlezen en zelf lezen: 10+
Vanaf de eerste bladzijde van Klein wonder van Ross Montgomery zit je midden in het avontuur. Zo’n boek dat je meteen vastgrijpt en niet meer loslaat.
De prachtige illustratie van Mark Janssen op de cover nodigt helemaal uit om het boek te pakken en te gaan lezen!
Na het overlijden van hun grootvader wonen Tick en zijn broertje Leaf alleen in hun hut, diep in het bos. Maar wanneer Tick in de verte de vijandelijke schepen ziet én een Jager opduikt, weet hij dat het mis is. Met de woorden van zijn grootvader in zijn hoofd slaat hij op de vlucht. Samen met Leaf en hun trouwe paard Kiezel begint een gevaarlijke reis naar de Koningsburcht. Zes dagen, meer tijd hebben ze niet. Onderweg worden ze opgejaagd, moeten ze zien te overleven in de kou en komen ze mensen tegen die niet altijd te vertrouwen zijn. Tick probeert zijn broertje te beschermen, maar merkt gaandeweg dat Leaf sterker is dan hij dacht. Hun band groeit met elke stap die ze zetten en juist dat maakt dit verhaal zo mooi en gelaagd. Ondertussen draag Tick een geheim met zich mee, iets waar de Jager koste wat kost achteraan zit…
Dit is echt zo’n tijdloos avonturenverhaal dat doet denken aan de Oerbloed-serie van Rob Koops, De brief voor de koning van Tonke Dragt en De Grijze Jager van John Flanagan. Het leest vlot, zit vol spanning en cliffhangers en zorgt ervoor dat je alleen maar door wilt lezen. “Als je maar één kans hebt, Klein Wonder, moet je die grijpen.” Die zin blijft hangen en past perfect bij de reis die ze maken. En hoewel je denkt te weten waar het verhaal naartoe gaat, weet het einde je toch nog te verrassen. Klein wonder is een spannend, meeslepend en warm verhaal over moed, vertrouwen en de kracht van broederschap. Een absolute aanrader voor lezers die houden van echte avonturen.
De Tijdkijker – Rob Koops en Maruga Koops (illustraties)
Voorlezen en zelf lezen: 10+
“De tijd is geen rechte lijn, maar een cirkel zonder begin en zonder eind. Het is een slang die zichzelf in de staart bijt.”
En misschien vat die quote wel perfect samen wat De Tijdkijker – De Romeinse kogel van Rob Koops met je doet. Het brengt verleden en heden op een prachtige manier samen. Of, zoals er later in het boek zo mooi wordt gezegd: “Wie naar het verleden kijkt, kan leren over de toekomst.” Het is meeslepend, avontuurlijk, levendig geschreven en zit ontzettend knap in elkaar. Vanaf de eerste bladzijde word je het verhaal ingezogen en blijf je doorlezen.
Maud verveelt zich tijdens de zomervakantie… totdat haar neefje Vos komt logeren. Hij neemt een mysterieus kistje mee met daarin de Tijdkijker. Na eerst een paar keer in het verleden te hebben gekeken, gaat Maud daadwerkelijk tijdreizen. Vanaf Castellum Hoge Woerd belandt ze in het jaar 122, midden tussen de Romeinen. De tijdreis blijkt alleen een stuk spannender en gevaarlijker te zijn dan ze had kunnen denken! Om weer terug naar haar eigen tijd te kunnen keren, moet ze op zoek naar een Romeinse kogel. Gelukkig krijgt ze hulp van Baldr, maar ook Niobe en Lucius spelen een belangrijke rol. Daarnaast krijgt Maud ook de nodige tegenwerking…
De herinneringen aan oma Noena, die al meer van de Tijdkijker afwist dan Maud en Vos vooraf hadden kunnen vermoeden, geven het verhaal een fijne, hartverwarmende afwisseling. Ongemerkt leer je ontzettend veel van dit verhaal. Je leest over het leven van de Romeinen, over de Limes, Castellum Hoge Woerd en de wereld van zo’n 1900 jaar geleden, zonder dat het ook maar één moment als een geschiedenisles voelt. Juist doordat je alles door de ogen van Maud beleeft, komt die tijd echt tot leven. Dit boek is daarmee ook uitermate geschikt voor scholen en een absolute aanrader voor iedere schoolbibliotheek.
Naast het spannende avontuur zitten er ook mooie boodschappen in verwerkt. Het verhaal laat mooi zien hoe belangrijk samenwerken is; dat je niet perse oude koeien uit de sloot moet halen , maar je op de toekomst kunt richten; waarom je mensen moet helpen die anders zijn of ergens anders vandaan komen en dat je trots mag zijn op wie je bent, mét alles wat jou uniek maakt. Dat maakt dit zoveel meer dan alleen een spannend tijdreisverhaal. Het karakter van Maud (maar ook van de andere personages) is goed uitgewerkt en maakt mooie ontwikkelingen door. Bijzonder om te lezen wat de inzichten die ze krijgt met haar doen en haar kijk op het heden én verleden verandert.
De illustraties van Maruga Koops zijn prachtig. Ze maken het verhaal nóg levendiger. De paginagrote illustraties zijn stuk voor stuk een feestje en ook de schutbladen zijn schitterend. Een boek dat avontuur, geschiedenis en belangrijke thema’s moeiteloos met elkaar verbindt. En zo fijn: er volgen nog twee delen van De Tijdkijker, maar dan wordt er gereisd naar een andere plaats en tijd.
De eerste Alix – Anna Woltz en David Dean (illustraties)
Voorlezen en zelf lezen: 11+
Wat een geweldig boek is De eerste Alix van Anna Woltz! Vanaf de eerste bladzijde zit je midden in de spanning en wil je alleen maar doorlezen. Wanneer Alix onderweg is naar het politiebureau omdat haar moeder is gearresteerd, wordt ze tijdens een onweersbui ineens honderd jaar terug in de tijd geslingerd. In 1926 komt ze terecht bij een geheim detectivebureau en voor ze goed en wel begrijpt wat er gebeurt, moet ze undercover meehelpen om een moord op te lossen in een landhuis. Vanaf dat moment ontvouwt zich een heerlijk detectiveverhaal vol geheimen, onverwachte wendingen, oldtimers, glamour en een vleugje romantiek. Alles ademt de sfeer van de roaring twenties en tijdens het lezen voelt het echt alsof je even uit het heden stapt en helemaal wordt meegenomen naar die andere tijd.
Anna Woltz weet 1926 bovendien zó levendig neer te zetten dat je je als lezer voortdurend bewust bent van de verschillen met nu. Terwijl Alix haar weg probeert te vinden in een wereld waarin meisjes geacht worden stil, netjes en bescheiden te zijn, kijk je als lezer met de kennis van nu mee. Juist dat maakt sommige situaties extra interessant. “Als meisjes alleen dingen mogen doen die ze al kunnen, dan komen we nooit ergens.” Zo krachtig en nog steeds ontzettend actueel. Door de illustratie op de cover van David Dean word je terug gezogen naar de jaren twintig. Het past dan ook helemaal bij het verhaal. Wat een geweldig boek voor leerlingen in de bovenbouw. Vol spanning, humor, slimme vondsten en gelaagdheid. Onmogelijk om weg te leggen!
Met het hele team aan de slag met leesonderwijs?
Goed leesonderwijs maak je met alle teamleden samen. Een gerichte training is een effectief middel om samen, op eenduidige wijze te werken aan meer leesvaardigheid en leesplezier bij je leerlingen. RID kan hierbij helpen met bijvoorbeeld de teamtrainingen Een goede leesstart in de onderbouw, Effectief technisch leesonderwijs in de klas, Van leesfrustratie naar leesmotivatie! en Feedback bij technisch lezen en spellen.