Leestips voor leerlingen | September 2026

1 september 2026

  • Janneke van Eijndhoven & Leontine le Blanc
De start van het schooljaar is het uitgelezen moment om het zaadje te planten voor leesenthousiasme thuis en in de klas. Onze leesexperts Janneke en Leontine hebben daarom deze maand een extra grote lading boekentips voor jouw leerlingen klaarstaan.

De boekentips

Zin in zee – Hans & Monique Hagen en Thé Tjong-Khing (illustraties)
Voorlezen 4+

Er is een nieuwe bundel verschenen van Hans en Monique Hagen, met illustraties van Thé Tjong-Khing. Een bijzondere combinatie, en het resultaat is een vrolijk en verrassend boek vol liedjes. In deze bundel krijgen klassieke kinderliedjes een compleet nieuwe tekst. Denk aan Altijd is Kortjakje ziek, ’k Zag twee beren en Berend Botje. De teksten zijn nieuw, maar de melodieën vertrouwd. Daardoor zing je ze meteen mee. En ze blijven bovendien heerlijk in je hoofd hangen. Achterin het boek staan de originele liedteksten. Een leuke toevoeging, waarmee je de nieuwe en vertrouwde versies mooi naast elkaar kunt leggen. Bijzonder is ook het verhaal achter het ontstaan van de bundel. Hans en Monique vertellen op hun website en in De Taalstaat hoe veel van de liedjes ontstonden terwijl ze zingend met hun drie kleindochters waren. Dat maakt de bundel extra persoonlijk en bijzonder.

En dan de illustraties van Thé Tjong-Khing. Grote prenten over twee pagina’s, boordevol details. In Belle-belle-bel zijn bijvoorbeeld allerlei verschillende bellen uit de tekst terug te vinden: een fietsbel, deurbel, kattenbel, zeepbel… Allemaal verwerkt in één grote illustratie. Een feest om naar te kijken. Ook de afwisseling in de liedjes maakt de bundel aantrekkelijk. Er zijn herkenbare onderwerpen, zoals zwemles en logeren, maar ook fantasierijke liedjes over draken en monsters in bad. En natuurlijk ontbreekt de humor niet, bijvoorbeeld in het liedje over het eendje dat liever in een bad vol snoep zwemt dan in gewoon water. De liedjes zijn ook online te beluisteren, gezongen door Dafne Holtland. Kortom: een vrolijke bundel om samen te zingen, te bekijken en steeds opnieuw te ontdekken.

Dit boek gaat over Nederland – Kristi Freijssen en Agnes Loonstra (illustraties)
Dit boek gaat over België – Wannes Deleu en Agnes Loonstra (illustraties)
Voorlezen 4+ en zelf lezen: 6+

Sommige prentenboeken blijf je maar bekijken. Dit boek gaat over Nederland en Dit boek gaat over België zijn er absoluut twee van. Dit boek gaat over Nederland verscheen al eerder en heeft nu, dankzij een mooie samenwerking tussen Uitgeverij Flora en Pelckmans, een nieuwe uitgave. En er is nóg meer goed nieuws: het boek heeft er een vriendje bij gekregen: Dit boek gaat over België. Beide grote kartonboeken staan vol kleurrijke en vrolijke illustraties van Agnes Loonstra. De stevige kartonnen pagina’s zijn ideaal voor jonge kinderen en de illustraties blijven verrassen. Iedere keer valt er weer iets nieuws te ontdekken.

Wat deze boeken zo mooi maakt, is de manier waarop ze laten zien wat Nederland en België bijzonder maakt, zonder de veelzijdigheid van beide landen uit het oog te verliezen. Tradities, gewoontes en bekende symbolen krijgen een plek, maar ook de culturele diversiteit van beide landen. Zo maken kinderen spelenderwijs kennis met hun omgeving en worden ze tegelijkertijd uitgenodigd om na te denken over hun eigen leven. Een vraag als ‘In wat voor soort huis woon jij?’ is daar een mooi voorbeeld van. Of kinderen hier nu wonen, op vakantie zijn, op bezoek gaan of net zijn komen wonen: deze boeken zorgen voor herkenning, verwondering en leuke gesprekken.

Vanaf ongeveer 3 à 4 jaar zijn de boeken heerlijk om samen te bekijken, maar in de hele onderbouw blijven ze interessant. Ook bovenbouwleerlingen zullen er nog met plezier doorheen bladeren, want er is ontzettend veel te zien. Extra leuk is om de twee boeken naast elkaar te lezen. Welke overeenkomsten zijn er tussen Nederland en België? En welke verschillen vallen juist op? Zo ontdekken kinderen dat er in deze twee buurlanden ontzettend veel te beleven én te leren valt. Een mooie, speelse kennismaking met Nederland en België, die uitnodigt om samen te kijken, te ontdekken en te praten.

De verborgen deur – Selma Noort
Voorlezen 8+, z
elf lezen: 9+

Wat een heerlijk sprookjesachtig avontuur is De verborgen deur van Selma Noort. Vanaf de eerste pagina word je het verhaal ingezogen en wil je weten hoe het Augie zal vergaan. Selma Noort schrijft zo beeldend dat je de gangen van het paleis, de torenkamer en de geheime deur moeiteloos voor je ziet. Je waant je echt even in een wereld vol prinsen, ridders, samenzweringen en verborgen geheimen.

Augie, de jonge kroonprins, groeit op zonder zijn vader, de keizer, die jaren geleden vertrok en nooit terugkeerde. Wanneer er brand uitbreekt in de stad en er beslissingen genomen moeten worden, grijpt ridder Dolman zijn kans. Samen met een groep ridders smeedt hij een plan om de macht naar zich toe te trekken. Augie wordt opgesloten in zijn torenkamer en zijn ijdele achterneef Lodewikus wordt door de ridders naar voren geschoven als nieuwe heerser. Gelukkig beschikt Augie over iets wat niemand anders kent: een geheime deur tussen zijn kamer en die van Sofie, het kamermeisje dat al zijn hele leven voor hem zorgt. Samen met Sofie en andere bondgenoten bedenkt hij een slim plan om de samenzweerders te slim af te zijn. Want wie niet groot is, moet slim zijn!

Het verhaal is losjes gebaseerd op De nieuwe kleren van de keizer en weet de sfeer van dat klassieke sprookje knap te verweven met een spannend, maar ook grappig eigen avontuur. Tegelijkertijd gaat het over veel meer dan alleen een strijd om de macht. Het laat zien hoe belangrijk het is om dapper te zijn, vertrouwen te hebben in jezelf en oog te hebben voor elkaar. Samen sta je sterker. Dankzij de vlotte schrijfstijl, korte hoofdstukken, fijne bladspiegel en sfeervolle illustraties is dit een prachtig voorleesboek voor de middenbouw (vanaf eind groep 4). Maar ook kinderen die graag zelf lezen, kunnen er vanaf groep 5-6 prima mee uit de voeten. Een warm, spannend en tijdloos verhaal over moed, vriendschap en de kracht van samen sterk staan.

Wat was er het eerst? – Kit Frost en Aaron Cushley (illustraties)
Voorlezen 6+ en zelf lezen: 8+

Wat was er eerst? De blauwe vinvis of de wolharige mammoet? Jojo’s of knikkers? Een doorspoel-wc of wc-papier?
Dat is precies wat dit informatieve boek zo leuk maakt. Kinderen krijgen niet zomaar een weetje voorgeschoteld, maar worden eerst uitgedaagd om na te denken: wat was er eigenlijk eerst? Dat maakt het boek verrassend, interactief en vooral ontzettend leuk. Het boek hoeft bovendien niet van voor naar achter gelezen te worden. Kinderen kunnen eenvoudig naar een onderwerp bladeren dat hen aanspreekt en daar allerlei interessante weetjes ontdekken over onder andere wetenschap, dieren, geschiedenis, sport en de ruimte. Doordat ieder onderwerp uit losse vragen bestaat, is het ook heel geschikt om samen te lezen. Stel eerst de vraag, laat kinderen raden en ontdek daarna samen het antwoord. Grote kans dat ze daarna zelf verder willen lezen.

Ook in de klas is dit boek goed te gebruiken. Laat een kind bijvoorbeeld een vraag uitzoeken om aan de rest van de klas te stellen. Eerst samen nadenken en daarna ontdekken hoe het echt zit. Dat is niet alleen leuk en leerzaam, maar kan ook bijdragen aan de leesmotivatie. Over leerzaam gesproken, wist je bijvoorbeeld dat er knikkers zijn teruggevonden uit ongeveer 2500 voor Christus? Ze werden toen gemaakt van steen of marmer. Jojo’s kennen we al van de oude Grieken, die er in de vijfde eeuw voor Christus zelfs records mee probeerden te verbreken.

En dan de vraag die misschien wel het meest verrassend is: wat was er eerst, de wolharige mammoet of de blauwe vinvis? De blauwe vinvis, die zag er zo’n anderhalf miljoen jaar geleden al uit zoals nu. De wolharige mammoet ontwikkelde zich pas ongeveer 800.000 jaar geleden tot een eigen soort. Een extra leuke toevoeging is de grote tijdlijn achter in het boek. Daarvoor moet je het boek zelfs draaien. Op de tijdlijn komen veel van de weetjes uit het boek mooi samen. Een heerlijk boek om samen te lezen, te raden, te ontdekken en je steeds opnieuw over te verbazen.


Bliksem – Liz Huisman en Anna Boterman (illustraties)
Voorlezen en z
elf lezen: 10+

Ries is samen met zijn moeder op vakantie aan zee, maar van een onbezorgde zomervakantie is weinig sprake. Zijn moeder heeft het moeilijk en is vaak afwezig, waardoor Ries regelmatig alleen op pad gaat. Tijdens een nachtelijke wandeling over het strand ziet hij Vesper in zee. Hij denkt dat ze hulp nodig heeft en probeert haar te redden, maar Vesper is daar absoluut niet van gediend. Na hun bijzondere eerste ontmoeting blijkt iets kostbaars verdwenen te zijn… Ries gaat op zoek naar Vesper om het terug te krijgen. Hoewel de twee elkaar in eerste instantie behoorlijk irritant vinden, groeien ze langzaam naar elkaar toe. Wanneer er iemand vermist raakt, besluiten Ries en Vesper hun verschillen opzij te zetten en samen op onderzoek uit te gaan. Tijdens hun zoektocht ontdekken ze steeds meer over elkaar en komen ook de problemen en geheimen die ze allebei met zich meedragen aan het licht.

De combinatie van een heerlijke zomerse sfeer met onderwerpen die wat zwaarder zijn, maken dit een fijn boek. Thema’s als vriendschap, verlies, eenzaamheid en problemen thuis zijn mooi in het verhaal verwerkt, zonder dat het boek daardoor zwaar wordt. Juist de afwisseling tussen luchtige momenten en serieuzere onderwerpen zorgt voor een fijne balans. De korte hoofdstukken en het afwisselende perspectief van Ries en Vesper geven het verhaal veel vaart. Je leert beide personages steeds beter kennen en wilt ondertussen vooral weten hoe het verdergaat. De kleurrijke illustraties van Anna Boterman passen prachtig bij de sfeer en maken het boek helemaal af. Bliksem is een warm en spannend verhaal over vriendschap, met een mooie diepere laag. Een boek dat je makkelijk oppakt en vervolgens maar moeilijk weer weglegt.

De Tijdkijker – Rob Koops en Maruga Koops (illustraties)
Voorlezen en z
elf lezen: 10+

“De tijd is geen rechte lijn, maar een cirkel zonder begin en zonder eind. Het is een slang die zichzelf in de staart bijt.”
En misschien vat die quote wel perfect samen wat De Tijdkijker – De Romeinse kogel van Rob Koops met je doet. Het brengt verleden en heden op een prachtige manier samen. Of, zoals er later in het boek zo mooi wordt gezegd: “Wie naar het verleden kijkt, kan leren over de toekomst.” Het is meeslepend, avontuurlijk, levendig geschreven en zit ontzettend knap in elkaar. Vanaf de eerste bladzijde word je het verhaal ingezogen en blijf je doorlezen.

Maud verveelt zich tijdens de zomervakantie… totdat haar neefje Vos komt logeren. Hij neemt een mysterieus kistje mee met daarin de Tijdkijker. Na eerst een paar keer in het verleden te hebben gekeken, gaat Maud daadwerkelijk tijdreizen. Vanaf Castellum Hoge Woerd belandt ze in het jaar 122, midden tussen de Romeinen. De tijdreis blijkt alleen een stuk spannender en gevaarlijker te zijn dan ze had kunnen denken! Om weer terug naar haar eigen tijd te kunnen keren, moet ze op zoek naar een Romeinse kogel. Gelukkig krijgt ze hulp van Baldr, maar ook Niobe en Lucius spelen een belangrijke rol. Daarnaast krijgt Maud ook de nodige tegenwerking…

De herinneringen aan oma Noena, die al meer van de Tijdkijker afwist dan Maud en Vos vooraf hadden kunnen vermoeden, geven het verhaal een fijne, hartverwarmende afwisseling. Ongemerkt leer je ontzettend veel van dit verhaal. Je leest over het leven van de Romeinen, over de Limes, Castellum Hoge Woerd en de wereld van zo’n 1900 jaar geleden, zonder dat het ook maar één moment als een geschiedenisles voelt. Juist doordat je alles door de ogen van Maud beleeft, komt die tijd echt tot leven. Dit boek is daarmee ook uitermate geschikt voor scholen en een absolute aanrader voor iedere schoolbibliotheek.

Naast het spannende avontuur zitten er ook mooie boodschappen in verwerkt. Het verhaal laat mooi zien hoe belangrijk samenwerken is; dat je niet perse oude koeien uit de sloot moet halen , maar je op de toekomst kunt richten; waarom je mensen moet helpen die anders zijn of ergens anders vandaan komen en dat je trots mag zijn op wie je bent, mét alles wat jou uniek maakt. Dat maakt dit zoveel meer dan alleen een spannend tijdreisverhaal. Het karakter van Maud (maar ook van de andere personages) is goed uitgewerkt en maakt mooie ontwikkelingen door. Bijzonder om te lezen wat de inzichten die ze krijgt met haar doen en haar kijk op het heden én verleden verandert.

De illustraties van Maruga Koops zijn prachtig. Ze maken het verhaal nóg levendiger. De paginagrote illustraties zijn stuk voor stuk een feestje en ook de schutbladen zijn schitterend. Een boek dat avontuur, geschiedenis en belangrijke thema’s moeiteloos met elkaar verbindt. En zo fijn: er volgen nog twee delen van De Tijdkijker, maar dan wordt er gereisd naar een andere plaats en tijd.

 

De eerste Alix – Anna Woltz en David Dean (illustraties)
Voorlezen en z
elf lezen: 11+

Wat een geweldig boek is De eerste Alix van Anna Woltz! Vanaf de eerste bladzijde zit je midden in de spanning en wil je alleen maar doorlezen. Wanneer Alix onderweg is naar het politiebureau omdat haar moeder is gearresteerd, wordt ze tijdens een onweersbui ineens honderd jaar terug in de tijd geslingerd. In 1926 komt ze terecht bij een geheim detectivebureau en voor ze goed en wel begrijpt wat er gebeurt, moet ze undercover meehelpen om een moord op te lossen in een landhuis. Vanaf dat moment ontvouwt zich een heerlijk detectiveverhaal vol geheimen, onverwachte wendingen, oldtimers, glamour en een vleugje romantiek. Alles ademt de sfeer van de roaring twenties en tijdens het lezen voelt het echt alsof je even uit het heden stapt en helemaal wordt meegenomen naar die andere tijd.

Anna Woltz weet 1926 bovendien zó levendig neer te zetten dat je je als lezer voortdurend bewust bent van de verschillen met nu. Terwijl Alix haar weg probeert te vinden in een wereld waarin meisjes geacht worden stil, netjes en bescheiden te zijn, kijk je als lezer met de kennis van nu mee. Juist dat maakt sommige situaties extra interessant. “Als meisjes alleen dingen mogen doen die ze al kunnen, dan komen we nooit ergens.” Zo krachtig en nog steeds ontzettend actueel. Door de illustratie op de cover van David Dean word je terug gezogen naar de jaren twintig. Het past dan ook helemaal bij het verhaal. Wat een geweldig boek voor leerlingen in de bovenbouw. Vol spanning, humor, slimme vondsten en gelaagdheid. Onmogelijk om weg te leggen!

Met het hele team aan de slag met leesonderwijs?

Goed leesonderwijs maak je met alle teamleden samen. Een gerichte training is een effectief middel om samen, op eenduidige wijze te werken aan meer leesvaardigheid en leesplezier bij je leerlingen. RID kan hierbij helpen met bijvoorbeeld de teamtrainingen Een goede leesstart in de onderbouw, Effectief technisch leesonderwijs in de klas, Van leesfrustratie naar leesmotivatie! en Feedback bij technisch lezen en spellen. 

Lees meer over onze trainingen

Meer leestips

Naar boven