Hoe ondersteun je NT2-leerlingen in de klas?
Invloed van klanken
Om een nieuwe taal te leren, is het cruciaal dat leerlingen bekend raken met de klanken van die taal. Voor veel kinderen die thuis een andere taal spreken, wijken de klanken van het Nederlands sterk af van wat zij gewend zijn. Hierdoor is het voor hen niet vanzelfsprekend om Nederlandse klanken te onderscheiden en correct uit te spreken. Ook kan de uitspraak beïnvloed worden door de klanken van de eerste taal. Die invloed neemt geleidelijk af wanneer leerlingen meer ervaring opdoen met het Nederlands. Daarom start NT2‑onderwijs vrijwel altijd met gerichte aandacht voor de klankstructuur van het Nederlands.
Rol van woordenschat, ook uit thuistaal
Naast de klanken speelt woordenschat een grote rol in het leren van een nieuwe taal. Kinderen bouwen sneller nieuwe taal op wanneer kan worden aangesloten bij woorden en concepten die zij al kennen, ook als die uit de thuistaal komen. Het wisselen tussen talen (codewisseling) is voor meertalige kinderen een natuurlijk onderdeel van hun taalgebruik. Bovendien blijkt dat het benutten van de thuistaal, ook binnen het onderwijs, helpt bij het leren van een tweede taal: beide talen versterken elkaar.
Belang van rijke leeromgeving
Taal leren is echter nooit alleen een technisch proces, maar vooral een betekenisgericht proces. Kinderen ontwikkelen taal het best in een rijke leeromgeving waarin woorden verbonden zijn aan concrete ervaringen. Door met materialen te werken, handelingen te benoemen en woorden binnen een bredere context te plaatsen, ontwikkelen leerlingen een dieper begrip. Woordenschat groeit immers het meest wanneer kinderen nieuwe woorden kunnen koppelen aan een netwerk van betekenissen. Thematisch onderwijs, ondersteund door concreet materiaal, biedt daarvoor een sterke basis.
Richtlijnen voor het ondersteunen van NT2‑leerlingen
Bij de begeleiding van leerlingen die Nederlands als tweede taal leren, helpen de volgende didactische uitgangspunten in de ondersteuning:
- Spreek rustig en duidelijk.
- Leg nadruk op belangrijke woorden.
- Gebruik eenvoudige zinnen en duidelijke formuleringen.
- Herhaal en vereenvoudig wanneer nodig.
- Introduceer het onderwerp van de zin expliciet voordat je de zin uitspreekt.
- Maak gebruik van concreet materiaal en handelingen om nieuwe woorden te verduidelijken.
- Vermijd onnatuurlijk of incorrect Nederlands.
- Betrek leerlingen actief in gesprekken en stimuleer interactie.
- Geef impliciete feedback door correcte taalvormen voor te doen.
- Lees regelmatig voor met visuele ondersteuning.
Daarnaast is het belangrijk dat de nadruk in gesprekken niet alleen ligt op taalvormen, maar vooral op betekenis en op het creëren van een veilig communicatief klimaat. Wanneer correctie nodig is, werkt impliciete, vriendelijke feedback het best: de juiste vorm wordt aangeboden (bijvoorbeeld door herhaling) zonder dat de leerling wordt onderbroken in zijn of haar bijdrage.
Gebruikte bronnen
Lees meerBaggelaar, N. (2023, 2 februari). Effectief woordenschatonderwijs in de praktijk. CPS.
Cummins, J. (1981). The role of primary language development in promoting educational success for language minority students. In California State Department of Education (Ed.), Schooling and language minority students: A theoretical framework (pp. 3–49). California State Department of Education.
Frijns, C. (2017). Als we ’t de kinderen vragen: Het potentieel van productieve interactie voor tweedetaalverwerving vanaf het prille begin. KU Leuven.
Genesee, F., Paradis, J., & Crago, M. B. (2004). Dual Language Development & Disorders: A Handbook on Bilingualism & Second Language Learning. Brookes Publishing.
Kuiken, F., & Vermeer, A. (2013). Nederlands als tweede taal in het basisonderwijs (3e druk). ThiemeMeulenhoff.
McCarthy, K. M., Mahon, M., Rosen, S., & Evans, B. G. (2014). Speech perception and production by sequential bilingual children: A longitudinal study of VOT acquisition. Child Development, 85(5), 1965–1980.
Intensieve RT-ondersteuning
Sommige leerlingen hebben intensievere ondersteuning nodig. Met onze OefenKr8-methode ondersteunen en ontzorgen wij scholen met remedial teaching. Door kennis te delen en een aanvulling te geven op het onderwijs, werken wij het hele schooljaar samen aan een optimale taal- en rekenontwikkeling voor ieder kind. Wij bieden OefenKr8 voor verschillende basisvaardigheden:
- Aanvankelijk lezen en spellen
- OefenKr8 | Technisch lezen
- OefenKr8 | Spellen
- OefenKr8 | Begrijpend lezen
- OefenKr8 | Rekenen
- OefenKr8 | NT2